PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ĐẮK LẮK: KHƠI THÔNG ĐIỂM NGHẼN BẰNG VAI TRÒ TRUNG GIAN KẾT NỐI
Chiều ngày 12/10/2026, tại Khách sạn Elephants (TP. Buôn Ma Thuột), Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học với chủ đề: “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Hội thảo do đồng chí Bùi Thanh Toàn – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk chủ trì, quy tụ hơn 120 đại biểu là lãnh đạo các sở, ban, ngành; đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, trường cao đẳng; Liên minh Hợp tác xã tỉnh, Hội Nông dân tỉnh, cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.
ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TỪ THỰC TIỄN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TÂY NGUYÊN
Hội thảo là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số quốc gia. Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Sở KH&CN Bùi Thanh Toàn nhấn mạnh:
ĐMST không phải là những khái niệm học thuật xa vời mà phải hiện diện từ thực tiễn sản xuất: từ nương rẫy cà phê, sầu riêng, hồ tiêu đến quy trình chế biến của hợp tác xã, doanh nghiệp.
Ngành KH&CN Đắk Lắk chuyển từ tư duy "quản lý hành chính" sang "kiến tạo, kết nối và đồng hành phục vụ", lấy nhu cầu của nông dân và doanh nghiệp làm đề bài đặt hàng nghiên cứu.
Điểm nhấn tại hội thảo là Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Sở KH&CN Đắk Lắk với 05 đơn vị nòng cốt: Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), Trường Đại học Phú Yên, Trường Cao đẳng Công thương Miền Trung, Liên minh HTX tỉnh và Hội Nông dân tỉnh, hiện thực hóa mô hình liên kết “03 nhà” để đưa tiến bộ kỹ thuật thẳng vào sản xuất.
THAM LUẬN CỦA PGS. TS ĐÀO THẾ ANH: THÚC ĐẨY CHỨC NĂNG TRUNG GIAN CHO MÔ HÌNH TRUNG TÂM ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ĐỊA PHƯƠNG
Đại diện nhóm nghiên cứu gồm PHANO và Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS) (hợp tác kỹ thuật cùng CSIRO trong khuôn khổ Chương trình Aus4Innovation), PGS. TS Đào Thế Anh – Chủ tịch PHANO đã trình bày tham luận chuyên đề: “Chức năng trung gian đổi mới sáng tạo: Một số đề xuất về hoạt động thúc đẩy chức năng trung gian cho mô hình Trung tâm Đổi mới sáng tạo tại các địa phương trong lĩnh vực nông nghiệp”.
Bài tham luận phân tích sâu sắc các luận điểm then chốt:
Nhận diện điểm nghẽn tương tác thay vì thiếu hụt kỹ thuật:
Nông nghiệp Đắk Lắk chiếm tới 38,47% GRDP với giá trị cà phê đạt 49.000 tỷ đồng cùng thế mạnh lớn về sầu riêng, hồ tiêu. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất hiện nay không phải là thiếu công nghệ hay tri thức, mà là sự đứt gãy trong phối hợp giữa các chủ thể: viện/trường khó tìm nơi thử nghiệm và tiếp nhận; doanh nghiệp khó thống nhất hợp tác chuỗi; còn HTX và nông dân gặp khó trong việc diễn giải khó khăn sản xuất thành nhu cầu cụ thể.
Chuyển từ "chuyển giao tuyến tính" sang "hệ thống tương tác đa chiều":
Cách làm truyền thống truyền tri thức một chiều (Nghiên cứu $\rightarrow$ Công nghệ $\rightarrow$ Chuyển giao $\rightarrow$ Ứng dụng) không còn đủ đáp ứng. Hệ thống ĐMST hiện đại đòi hỏi một tổ chức thực hiện chức năng trung gian để kết nối liên tục, tạo dòng chảy thông tin hai chiều giữa: Viện trường – Doanh nghiệp – Nông dân/HTX – Chính quyền – Tài chính – Thị trường.
Bộ khung 4 nhóm – 11 chức năng trung gian ĐMST:
Nhóm 1: Tri thức và ĐMST (3 chức năng): Phát hiện nhu cầu từ thực tế, chia sẻ/diễn giải tri thức và nâng cao năng lực ĐMST.
Nhóm 2: Chủ thể và nguồn lực (3 chức năng): Thống nhất ưu tiên chung, điều phối hành động và hỗ trợ tiếp cận các nguồn lực.
Nhóm 3: Thị trường và hợp tác (1 chức năng): Kết nối cơ hội thị trường công nghệ, dịch vụ và sản phẩm nông nghiệp.
Nhóm 4: Quản lý và tác động bền vững (4 chức năng): Thúc đẩy giá trị xã hội – môi trường, đúc rút bài học, phản hồi điểm nghẽn lên chính sách và chứng minh giá trị bền vững.
Đề xuất hành động thực tiễn cho Trung tâm ĐMST Đắk Lắk:
PGS. TS Đào Thế Anh nhấn mạnh Trung tâm ĐMST không làm thay việc của các bên, mà giữ vai trò "nhạc trưởng" điều phối:
Thiết lập danh mục vấn đề ĐMST ưu tiên: Thu thập nhu cầu thực tế từ HTX, doanh nghiệp để phân loại, thẩm định và xử lý nhanh các vấn đề hiện trường cấp bách.
Xây dựng mạng lưới hợp tác theo chuyên ngành: Hình thành các nhóm giải quyết vấn đề riêng cho cà phê, cây ăn quả, chế biến sâu và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp.
Tổ chức thử nghiệm kết hợp thực địa và sàn giao dịch KH&CN: Cung cấp cơ chế cho thuê thử nghiệm gắn với điều kiện sản xuất thực tế của nông hộ/HTX, ghép nối nhu cầu minh bạch.
Lộ trình triển khai: Giai đoạn đầu tập trung vào các vấn đề có nhu cầu rõ và đối tác sẵn sàng; giai đoạn 2028–2030 chuẩn hóa dịch vụ, mở rộng ngành hàng và liên kết vùng Tây Nguyên – Duyên hải Nam Trung Bộ.
💡 Các đề xuất này được đúc rút sát thực từ hoạt động khảo sát, phỏng vấn sâu trực tiếp tại Trung tâm ĐMST tỉnh Đắk Lắk do nhóm nghiên cứu PHANO và chuyên gia CSIRO thực hiện, nhằm cung cấp bằng chứng thực tế hỗ trợ nâng cấp Trung tâm thành hạt nhân ĐMST cấp vùng.
Hội thảo khoa học là diễn đàn quan trọng cung cấp luận cứ để Đắk Lắk hiện thực hóa đề án phát triển hệ sinh thái ĐMST giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045.
Toàn cản Hội thảo (Ảnh: Báo Đắk Lắk - https://baodaklak.vn/khoa-hoc-cong-nghe/202610/dak-lak-thuc-day-phat-trien-he-sinh-thai-doi-moi-sang-tao-giai-doan-2026-2030-2e2089d/)
PGS.TS Lê Đức Niêm là Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Nguyên trình bày chuyên đề tại hội thảo (Ảnh: Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk) 
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với các viện, trường và tổ chức đoàn thể. (Ảnh: Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk) 
PGS. TS. Đào Thế Anh - đại diện nhóm nghiên cứu PHANO và CRISO trình bày bài tham luận tại Hội thảo (Ảnh: Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk) 
PGS. TS. Đào Thế Anh - đại diện nhóm nghiên cứu PHANO và CRISO trình bày bài tham luận tại Hội thảo (Ảnh: Trung tâm ĐMST tỉnh Đắk Lắk)
#PHANO #CSIRO #Aus4Innovation #DaoTheAnh #DoiMoiSangTao #DakLak #TayNguyen #TrungGianDMST #HeSinhThaiDMST #WASI