THÚC ĐẨY NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ VÀ SINH THÁI TẠI VIỆT NAM: THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, KẾT NỐI THỊ TRƯỜNG
Ngày 20/10/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) tổ chức Hội thảo khoa học “Thúc đẩy phát triển nông nghiệp hữu cơ và sinh thái ở Việt Nam” với chủ đề “15 năm đồng hành – Thực tiễn, định hướng và giải pháp” trong khuôn khổ Dự án KVP 1052 (hợp tác giữa VOAA và Naturland, do BMZ tài trợ qua SEQUA). Sự kiện có sự tham gia của TSKH. Hà Phúc Mịch – Chủ tịch VOAA, GS.TS Đào Thanh Vân – Phó Chủ tịch VOAA, cùng đại diện Hội Nông dân Việt Nam, các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm nhìn lại chặng đường 15 năm phát triển của VOAA và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho chuỗi giá trị hữu cơ.
Định hướng chính sách và phát triển từ VOAA
Khai mạc hội thảo, TSKH. Hà Phúc Mịch khẳng định phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu gắn với bảo vệ sức khỏe và môi trường, được thúc đẩy thuận lợi nhờ Nghị định 109/2018/NĐ-CP, Đề án 885 (Quyết định 885/QĐ-TTg) và Nghị quyết 85/NQ-CP của Chính phủ. Chủ tịch VOAA đề nghị hội thảo tập trung vào 6 định hướng chiến lược: hoàn thiện thể chế và quy hoạch vùng chuyên canh; nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; chuẩn hóa kiểm định – chứng nhận gắn với chuyển đổi số; liên kết chuỗi giá trị và thị trường; đào tạo nguồn nhân lực gắn với truyền thông đúng bản chất; tháo gỡ điểm nghẽn về vật tư đầu vào sinh học.
Chuyển đổi hệ thống và tiếp cận sinh thái vùng từ PHANO
Trình bày tham luận về thực trạng, tiềm năng và khuyến nghị chính sách, PGS.TS Đào Thế Anh – Chủ tịch Hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam (PHANO) nhấn mạnh việc phát triển hữu cơ phải đặt trong tổng thể chuyển đổi nông nghiệp sinh thái và hệ thống lương thực thực phẩm bền vững. Ông kiến nghị cần chuyển từ cách tiếp cận từng sản phẩm/thửa ruộng đơn lẻ sang quy mô cảnh quan và hệ thống sinh thái tiểu vùng; đánh giá toàn diện các giá trị đa tầng (sức khỏe đất, đa dạng sinh học, thích ứng khí hậu); đẩy mạnh Hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS) để hỗ trợ nông hộ nhỏ tiếp cận thị trường; đồng thời chính sách cần hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho toàn bộ quá trình chuyển đổi của người nông dân.
Giải pháp bảo vệ thực vật sinh thái từ góc nhìn chuyên gia
Đại diện cơ quan nghiên cứu chuyên ngành, TS. Lê Mai Nhất – Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế (Viện Bảo vệ thực vật) đã chia sẻ về các giải pháp quản lý sinh vật hại dựa trên nguyên lý cân bằng sinh thái tự nhiên, bảo vệ thiên địch và sức khỏe hệ sinh thái. Tham luận lưu ý việc thực hành canh tác hữu cơ phải dựa trên cơ sở khoa học chính xác, từ kỹ thuật ủ/bón phân đến nhận diện nguyên nhân gây bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn thực địa để giúp nông dân hạn chế lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và kiểm soát hiệu quả dịch hại phát sinh.
Nội dung thảo luận và các đề xuất giải pháp chuỗi giá trị
Xuyên suốt 9 báo cáo chuyên đề và các phiên thảo luận bàn tròn, các đại biểu là chuyên gia, doanh nghiệp và đại diện hợp tác xã đã tập trung mổ xẻ các nút thắt trong toàn chuỗi giá trị từ lúa gạo, rau quả, trà, gia vị đến dược liệu và chăn nuôi bò sữa. Hội thảo dành phần lớn thời lượng để tham vấn sâu về ba nhóm điểm nghẽn mang tính cốt lõi của ngành:
Vật tư đầu vào: Các đại biểu phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và chế phẩm vi sinh đạt chuẩn hữu cơ được cấp phép rộng rãi; giá thành vật tư đầu vào còn cao và nguy cơ nhiễm chéo hóa chất từ các vùng canh tác lân cận, đòi hỏi các cơ quan quản lý cần có cơ chế kiểm định, công nhận danh mục vật tư đầu vào minh bạch, đáng tin cậy cho người sản xuất.
Tiêu chuẩn, chứng nhận và giám sát chất lượng: Thảo luận tập trung vào rào cản chi phí đánh giá, duy trì chứng nhận bên thứ ba (đặc biệt theo các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe) vốn vượt quá khả năng chi trả của phần lớn nông hộ nhỏ. Nhiều ý kiến đề xuất nhân rộng các cơ chế giám sát cộng đồng như Hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS), đồng thời ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc để bảo đảm tính minh bạch mà vẫn tối ưu chi phí.
Kết nối thị trường và niềm tin người tiêu dùng: Doanh nghiệp và hợp tác xã chỉ rõ sự đứt gãy giữa cung và cầu, khi sản phẩm hữu cơ thực chất gặp khó khăn trong cạnh tranh về giá và mẫu mã với nông sản thông thường, trong khi người tiêu dùng vẫn hoài nghi về tính xác thực của nhãn mác. Các giải pháp được đưa ra gồm: đẩy mạnh truyền thông giúp xã hội hiểu đúng bản chất nông nghiệp hữu cơ; xây dựng các kênh phân phối chuyên biệt, chuỗi liên kết bao tiêu ổn định; và đưa nông sản hữu cơ, sinh thái vào các hệ thống bếp ăn tập thể, trường học nhằm tạo đầu ra bền vững.
Mời anh chị đọc bài viết chi tiết về Hội thảo tại đây: https://nongnghiephuuco.vn/thuc-day-nong-nghiep-huu-co-va-sinh-thai-thao-go-diem-nghen-ket-noi-thi-truong-17993.html
#PHANO #VOAA #Naturland #DaoTheAnh #Agroecology #OrganicAgriculture #PGS #FoodSystemsTransformation #SustainableAgriculture #InclusiveGrowth
